السيد ابن طاووس ( مترجم : جباران )
121
فلاح السائل ( سائل رستگار ) ( فارسى )
حضرت حركت كن ؛ زيرا خداى عزّ و جلّ قادر است در معرفت خويش مقامى كه شايستهء آن است به تو عنايت كند . آداب گفتن « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » بنده بايد در گفتن اين جمله صادق باشد ؛ يعنى ، اگر خدا را فقط براى اين پرستش كند كه شايسته عبادت است ، مىتواند اين جمله را بگويد . پس اگر انسان خدا را براى اميدهايى عبادت مىكند كه در دنيا و آخرت به آن ذات اقدس دارد ؛ در حقيقت خود را پرستيده و عبادتش براى شهوات و لذات خودش مىباشد ، نه براى خداى عزّ و جلّ ، لذا در گفتن ايّاك نعبد كاذب است و اين جمله سراسر كذب و بهتان و سدّ راه سعادت و سلامت اوست و موجب مىشود نامش در ديوان دروغگويان ثبت شود و خود را با دست خود در زمرهء هلاكشدگان قرار دهد . خداى المؤمنين در كلام مبارك خود فرموده است : إِنَّما يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ « 1 » همينطور سزاوار است كه در گفتن ايّاك نستعين صادق باشد و در حالى كه اين جمله را مىگويد ، در فكر يارى طلبيدن از غير او نباشد ؛ چه اينكه اگر قصد انسان از گفتن اين جمله اين است كه جز خدا از كسى يارى نمىخواهد ، ولى در همان حال از قوّت ، قدرت ، دنيا ، ثروت ، ياران يا هرچيز ديگرى يارى بخواهد ، دروغگويى است كه خود را به خطر افكنده است ؛ زيرا بهتان زده و مخاطب را سبك شمرده است و مستحقّ است كه مانند يك بندهء سهلانگار مجازات شود . آداب گفتن « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » و ساير دعاهاى نماز قبل از اين ، بخشى از آداب حال دعا را از ديدگاه عقل و نقل ذكر كرديم . پس برحذر باش كه در تهذيب نفس و قلب خود ، مخصوصا در حال سخن گفتن با مولا و پروردگارت سهل بگيرى ؛ زيرا كسى كه خدا را مىخواند و در همان حال قلبش از او
--> ( 1 ) . فقط آنان به خدا دروغ مىبندند كه به آيات خدا ايمان ندارند . ( سورهء نحل ، آيهء 105 . )